Jan Luiten van Zanden ontvangt grote prijs van de KNAW

De KNAW kent, dit jaar voor het eerst, de Prijs Akademiehoogleraren toe aan economisch historicus Jan Luiten van Zanden (Universiteit Utrecht) en aan geneticus Jan Hoeijmakers (Erasmus MC).

De prijzen, een bedrag van een miljoen euro voor wetenschappelijk werk, zijn bedoeld als lifetime achievement award voor onderzoekers die hebben aangetoond dat ze tot de absolute top van hun vakgebied behoren. Er zijn jaarlijks twee prijzen: een in de sociale of geesteswetenschappen, en een in de natuur-, technische of levenswetenschappen.

Jan Luiten van Zanden (1955) heeft een enorme invloed gehad op de ontwikkeling van zijn vakgebied, de economische geschiedenis. Hij ontwikkelde zich van expert op het gebied van negentiende- en twintigste-eeuwse economische geschiedenis tot expert op het gebied van de economische wereldgeschiedenis. In zijn boeken behandelde hij uiteenlopende zaken als landbouwgeschiedenis van Nederland en van Java, de rol van de arbeidsmarkt in het verleden, de geschiedenis van Shell en de Rabobank en de rol van vrouwen bij het ontstaan van het kapitalisme. Centrale vraag in zijn onderzoek is steeds waarom sommige delen van de wereld rijk zijn en andere arm. Van Zanden onderzoekt dat onder meer door enorme databestanden met lonen en prijzen aan te leggen waarmee de levensstandaard zowel tussen landen als door de eeuwen heen vergeleken kan worden. Hij is een van de grondleggers geweest van het onderzoek met grote historische datasets. De jury is van oordeel dat Jan Luiten van Zanden als pionier en inspirator het vakgebied van de economische geschiedenis een solide basis heeft gegeven.

Jan Luiten van Zanden is faculteitshoogleraar geschiedenis van de wereldeconomie aan de Universiteit Utrecht. Hij studeerde geschiedenis en economie aan de VU. Daar was hij in1987 tot 1992 hoogleraar. In 1992 volgde een benoeming aan de Universiteit Utrecht. Daarnaast was hij tussen 2001 en 2009 onderzoeker bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. Van Zanden werd in 1997 lid van de KNAW, en in 2003 ontving hij de Spinozapremie. Van Zanden is sinds enige jaren president van de van de Internationale Economic History Association.