Agenda

Op zondag 5 februari organiseert het Historisch Centrum Overijssel de Waanders-lezing door Daniela Hooghiemstra.

Daniela Hooghiemstra bespreekt in haar Waanders-lezing de levens van de eerste drie Nederlandse koningen Willem I, II en III. Zij stelt zich de vraag wat kroonprins Willem-Alexander van hen zou kunnen leren.

De kosten voor deelname bedragen € 7,50. Aanmelden via www.historischcentrumoverijssel.nl/NR/rdonlyres/380B8190-A2B8-4664-AAE2-0D3B013642FB/0/Aanmeldformulier_Waanderslezing_2011_2012.html.
Locatie is het Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. De lezing vangt om 14.00 uur aan.

Op donderdag 9 februari vindt het symposium ‘Omstreden geschiedenis’ over de (re)presentatie van de Nederlands-Indonesische geschiedenis in musea plaats.

Aanleiding is de overzichtstentoonstelling ‘Het Verhaal van Indië’ over de koloniale geschiedenis van Nederland in voormalig Nederlands-Indië, een coproductie van het Indisch Herinneringscentrum en Museum Bronbeek. Beide partijen hadden verschillende opvattingen over de wijze waarop de geschiedenis moet worden geïnterpreteerd en gerepresenteerd c.q. een militair versus civiel perspectief. Een mooie case om nader in te gaan op de manier waarop musea omgaan met het Nederlands-Indonesische verleden. Hoe voorkom je postkoloniale nostalgie? Hoe ga je om met zwarte bladzijden?

De kosten voor deelname bedragen € 10,00. Aanmelden vóór 30 januari via info@indischherinneringscentrum.nl.
Locatie is De Kumpulan, landgoed Bronbeek, Velperweg 147 te Arnhem.

Op donderdag 9 februari organiseert het Vlaams Instituut voor Geschiedenis (VIGES) het debat ‘Geschiedenis en erfgoed, bondgenoten of concurrenten?’.

Met ‘Geschiedenis en erfgoed, bondgenoten of concurrenten?’ heeft het VIGES het doel de relatie tussen de geschiedenisbeoefening en de erfgoedwerking in Vlaanderen af te tasten en ook te vergelijken met wat er in Franstalig België gebeurt.

Aanmelden via hans.rombaut@skynet.be.
Locatie is het Paleis der Academiën te Brussel. Het debat vangt om 13.30 uur aan.

Op vrijdag 10 februari vindt de workshop ‘Stedelijk kerkarchief in de late middeleeuwen en vroegmoderne periode’ plaats.
Aanmelden vóór 6 februari via michal.bauwens@ugent.be.
Locatie is De Annexe te Antwerpen. De workshop vangt om 10.30 uur aan.

Op vrijdag 10 februari organiseert Aletta in samenwerking met de Vrije Academie de Aletta Jacobs lezing door Karin Haanappel.

Op 3 april 1878 studeerde Aletta Jacobs af als eerste vrouwelijke arts, een jaar later promoveerde zij tot doctor in de medicijnen. Zij vestigde zich als huisarts in Amsterdam. Vanuit deze unieke positie kon Aletta Jacobs zich richten op de gezondheidszorg voor vrouwen, arme vrouwen uit de arbeidersklasse in het bijzonder. Zij gaf onder andere twee keer per week gratis consulten en startte met de promotie van anticonceptie. Jacobs gebruikte haar status als arts ook om campagne te voeren voor betere arbeidsomstandigheden voor vrouwen, de inperking van prostitutie en de behandeling van geslachtziekten.
Boven alles wordt Aletta Jacobs herinnerd dankzij haar gepassioneerde strijd voor vrouwenrechten. Politieke participatie was volgens haar de eerste stap in de positieverbetering van vrouwen. Jacobs was leider van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht en was hoofd van de Nederlandse delegatie van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht. Tijdens de lezing wordt het belang van Aletta Jacobs als symbool van de eerste feministische golf in Nederland onderstreept en zoeken we antwoord op de vraag waar de ongelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen vandaan komt.

De kosten voor deelname bedragen € 16,50. Aanmelden via www.vrijeacademie.nl.
Locatie is het auditorium van Aletta te Amsterdam. De lezing vangt om 13.00 uur aan.

On Wednesday February 15th the Leiden University research group on Cultures of Collecting, Museum Boerhaave and Studium Generale organize two lectures by medical historians Andrew Cunningham and Ruth Richardson. The lectures are part of the international conference ‘Cultures of Anatomical Collections’.

Andrew Cunningham discusses the fate of the famous anatomical collections of the London surgeon John Hunter. Just as the fate of books is in the hands of their later readers, so the fate of anatomical collections is in the hands of their later keepers: what its keepers do with an anatomical collection can affect everything about it, right down to transforming the identity of the individual preparations in it.
Dr. Andrew Cunningham is a leading specialist in the history of early modern medicine. He is associated with the Department of History and Philosophy of Science at Cambridge University. His most recent book The Anatomist Anatomis’d (Ashgate 2010) quickly turned into a standard textbook for students and researchers. He also wrote and presented the successful BBC radio 4 series The Making of Modern Medicine.
Ruth Richardson’s lecture is something entirely different. She will give a performance reading of her essay ‘ORGAN MUSIC’, written after extensive fieldwork in a number of medical museums in the London region. It is a meditation among the specimens and bottles.
Dr. Ruth Richardson is a historian, writer and broadcaster, who has published numerous papers in medical and historical journals including the first ever survey of UK whole‐body donors (in The Lancet, in 1995). Her history of UK dissection‐room corpses, Death, Dissection and the Destitute (Chicago University Press 2000), is now a standard work and teaching text. She also published Gray’s Anatomy (Oxford 2008). Her most recent book, Dickens and the Workhouse (Oxford), is just out.

The lectures will take place at Museum Boerhaave in Leiden.

Op woensdag 15 februari geeft Bram Delbecke (FWO-Vlaanderen / KU Leuven-KULAK) toelichting bij zijn onderzoek onder de titel Een ongemakkelijke constitutionele erfenis. Persmisdrijven en politieke misdrijven in België, 1831-2011.

De Belgische grondwetgever voorzag in 1831 dat behalve gewone misdaden ook politieke misdrijven en persmisdrijven door een volksjury beoordeeld moesten worden. Delbecke ondernam een grootscheepse speurtocht in de oude gerechtelijke archieven om te weten te komen hoe dit grondwettelijk regime in de praktijk uitdraaide. Hij ontdekte er de sporen van tal van processen, die het gevolg waren van een zeer tendentieuze vervolgingspolitiek. Persvrijheid en politieke vrijheid bleken in de praktijk duidelijk veel beperkter te zijn dan het nationalistisch discours liet vermoeden. De overheden viseerden nagenoeg enkel de vele uitdagers van de negentiende-eeuwse Belgische liberale natiestaat en schroomden niet om strategisch in te grijpen. Om de vele critici van het regime alsnog de mond te kunnen snoeren, heeft men niet alleen verschillende keren de wetgeving aangepast. Uit het onderzoek blijkt vooral een sluipende erosie van de grondwettelijke waarborgen, die in de praktijk op tal van manieren slinks omzeild werden. Dit alles brengt het beeld van een persvrijheid naar voor die zo beperkt en gekanaliseerd werd, dat ze zo veel mogelijk overeenstemde met de belangen van de elite die de negentiende-eeuwse Belgische natiestaat vorm gegeven had. De grondwettelijke waarborgen zijn echter in de 20ste eeuw op verregaande wijze uitgehold. Na de Eerste Wereldoorlog werden nog wel in het kader van de repressiepolitiek heel wat zaken voor de assisenhoven gebracht, maar sinds de Tweede Wereldoorlog is de grondwettelijke jurywaarborg dode letter geworden. Een beter begrip van deze historische evolutie draagt daarom bij tot een beter begrip van de rol van de volksjury, van de persvrijheid en van de transformatie van het publiekrecht.

Dr. Bram Delbecke is historicus en jurist. Hij werkt momenteel als post-doctoraal onderzoeker bij het FWO-Vlaanderen en verlegde daarvoor zijn aandacht van persmisdrijven naar politieke misdrijven.

Het seminarie vindt plaats in de conferentiezaal van het SOMA, Luchtvaartsquare 29, 1070 Brussel. Aanvang om 14.30 uur. De toegang is gratis. Meer info: +32 02/556.92.11 of cegesoma@cegesoma.be.

From February 15 through February 17 Leiden University will host the conference ‘Cultures of Anatomical Collections’.

The conference ‘Cultures of Anatomical Collections’ will explore anatomical preparations and collections (preparations of human material as well as wax and other models) as important parts of cultural heritage. This means that we treat them in a similar way as we would examine other historical artifacts stored in today’s museum. Although the history of anatomy and anatomical illustrations has been a popular topic in the history of medicine during the last decade, the history of its material remains has been somewhat neglected. And yet, in particular when taking into account recent historiographies of materiality and medical practices, it offers challenging interdisciplinary questions on the history of anatomy as a whole.
The conference addresses questions such as: How do the technical details of anatomical preparations tell us about the ideas of their maker; how do ideas on beauty and perfection shape preparations; how were preparations handled and used for teaching purposes: how does the interest of non-medical audiences shape anatomical preparations? On collections as a whole we can ask: How are particular collections build up; how do decisions of curators affect the build-up of collections; how does the housing of a collection affect its outlook and popularity?

Please register by submitting the registration form.

Van woensdag 15 tot en met vrijdag 17 februari organiseren het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed en het Fonds voor Cultuurparticipatie een internationaal congres over immaterieel erfgoed.
Locatie is Conferentiehotel Willibrordhaeghe te Deurne.

On Thursday February 16th the Erasmus Center for Early Modern Studies will organize the research seminar ‘New Protestantism and Conservation. The Case of Romeyn de Hooghe and Petrus Valckenier’.

Romeyn de Hooghe (1645-1708) was the most popular engraver of his time in the United Netherlands. In the last quarter of the 17th century, he produced over 4,000 etchings, several pamphlets, and some major writings on the United Netherlands and religion. His contributions to William III’s war propaganda brought him great wealth, several political functions, but also powerful enemies. The many accusations of being an atheist, an opportunist, and a pervert gave him the radical image which lasts until this day (Israel 2006). A comparison of the differences between his work and that of the fierce pamphleteer Ericus Walten (1669-1697), who is usually described as his literary brother-in-arms, will show that Romeyn de Hooghe’s work should be understood as that of an early-modern conservative.

Attendance is free.
The research seminar will take place in the L-Building of the Campus Woudestein at the Erasmus University Rotterdam.

Op maandag 20 februari organiseert SPUI25 in samenwerking met masterstudenten Erfgoedstudies en Museumstudies het debat ‘Ouwe meuk?! Nieuwe koersen in de museale sector kritisch bekeken’.

Tijdens dit debat staan drie thema’s centraal: het belang van de fysieke collectie, de rol van het museum als wetenschappelijk instituut en de nadruk op vermaak in nieuwe museale presentaties. Het museum wordt als instituut al sinds de oprichting ervan betwist. Elk decennium laait opnieuw de discussie over de rol en positie van het museum op. Deze discussies komen voort uit ontwikkelingen in de samenleving, bijvoorbeeld het multiculturalisme en de globalisering. De motor van de huidige discussies zijn de bezuinigingen, die ook de museale sector treffen. Tijdens deze avond zullen mensen uit het veld hun visie delen.
Moderator van het debat is Charlotte van Rappard-Boon. In het panel zullen onder andere Steph Scholten (Bijzonder Collecties), Giep Hagoort (HKU Kunst & Economie) en Jasper Visser (voormalig Nationaal Historisch Museum) zitting nemen.

Deelname is kosteloos. Aanmelden via www.spui25.nl.
Locatie is SPUI25 te Amsterdam. Het debat vangt om 20.00 uur aan.

On Friday February 24th Utrecht University will host two lectures by Peter Baehr and Robert Hugh Layton. The lectures are part of an expert meeting on February 24 and 25 on the role of ‘founding fathers’ in the historiography of the social sciences.

Professor Peter Baehr (Lingnan University, Hong Kong) will gave a talk on the peculiar functions of disciplinary histories in the field of the social sciences and his own academic efforts to scrutinize the concept of a ‘disciplinary founder’, to evaluate its validity, and to discern why social scientists remain so keen to use this controversial concept. Baehr is the president of the ISA Research Committee on History of Sociology and author of Founders, Classics and Canons: Modern Disputes over the Origins and Appraisal of Sociology’s Heritage.
Professor Robert Hugh Layton (Durham University, England) will explore a case study in the so called ‘politics of founders’ in his talk, focusing on the enduring influence of Hobbes’ Leviathan on right-wing social scientists. Layton is a renowned anthropologist interested in social change and social evolution, indigenous rights and non-Western art.

The lectures will take place at the Sweelinckzaal, Drift 21 in Utrecht.

Op vrijdag 24 februari organiseert de werkgroep geschiedenis van de Wiardi Beckman Stichting de bijeenkomst ‘Nieuwe visies op het Rode Lied’.

Hoewel de Internationale op PvdA-congressen nog gezongen wordt, is het duidelijk dat het hier om een reliek uit voorbije tijden gaat. Maar vroeger was het zingen van rode liederen juist een belangrijk onderdeel van de sociaal-democratische (partij)cultuur. Tijdens deze bijeenkomst zullen vier sprekers hun eigen visie op het Rode Lied geven.

Aanmelden via wg-geschiedenis@wbs.nl.
Locatie is de Kanunnikenzaal, Achter de Dom 7 te Utrecht. De bijeenkomst vangt om 15.00 uur aan.

Op woensdag 29 februari organiseert SPUI25 in samenwerking met KANVAS – Studievereniging voor de Kunstgeschiedenis Amsterdam de KANVAS-lezing door Jitske Jasperse.

Jitske Jasperse studeerde kunstgeschiedenis (van de middeleeuwen) aan de VU en UvA en doet momenteel promotie-onderzoek naar de verantwoordelijkheden van twaalfde-eeuwse hertogin Mathilde van Saksen aan het hof van haar echtgenoot Hendrik de Leeuw. Kunstvoorwerpen zijn in context van onderzoek naar middeleeuwse vrouwen bijzonder interessant, omdat zij iets kunnen zeggen over hun aanzien en positie en bovendien verschillende facetten van het hofleven en het uitoefenen van heerschappij belichten. In deze lezing zal dit aan de hand van het middeleeuws boek als afgebeeld object en (kostbaar) gebruiksvoorwerp worden belicht.

Deelname is kosteloos. Aanmelden via www.spui25.nl.
Locatie is SPUI25 te Amsterdam. De lezing vangt om 13.00 uur aan.

The Scaliger Institute and Elsevier invite scholars and researchers to submit proposals for the 2012 Elsevier fellowship at the Scaliger Institute of Leiden University Library.

The Elsevier fellowship enables scholars to study 16th -18th century scientific scholarship and publishing. Since the object of the Fellowship is primarily to promote research in the Special Collections of Leiden University Library and the Elsevier Heritage Collection, the Fellow(s) will not be required to undertake any undergraduate teaching, but will be required to deliver at least one paper or lecture, and might run graduate masterclasses, attend seminars and symposia or deliver other papers.

The Elsevier fellowship provides € 1.000 a month for a minimum of 1 month and a maximum of 3 months.

Applicants must submit the following information:
* A 1-3 page research proposal. Applicants should address specifically the relationship between their proposed project and the primary sources to be consulted in the Special Collections of Leiden University
* A list of books and/or manuscripts that are going to be consulted in Leiden University Library and/or the Elsevier Heritage Collection including shelfmarks
* The projected beginning and ending dates of on-site research
* A list of publications
* A curriculum vitae
* 2 names of support from academic or other scholars

The closing date for applications of the Elsevier fellowship 2012 is 1 March 2012

Fellowship applications will be reviewed by a special board consisting of: C. Keijsper MA (Director of the Scaliger Institute), Professor dr. H. Beukers (President scholarly board), Professor Paul Hoftijzer (History of the Book, ULL), K. van Ommen MA (Co-ordinator Scaliger Institute), David Ruth (SVP Elsevier Global Communications) and Ylann Schemm (Corporate Relations Manager Elsevier).
Additional information and the application form are available on the Scalinger Institute website
.
Applications can be send to:
Drs. K. van Ommen
Co-ordinator Scaliger Instituut
Postbus 9500
2300 RA Leiden

Or by e-mail.

Op zaterdag 10 en zondag 11 maart organiseert Museum Meermanno in samenwerking met de Stichting Art, Books and Collections en de Universiteit van Amsterdam een lezingenmiddag in het kader van ‘Jan van Eyck terug in Den Haag? of: de oudste voorstelling van het Binnenhof’.
De kosten voor deelname bedragen € 17,50. Aanmelden via aanmelden@meermanno.nl.
Locatie is het Haags Historisch Museum.

Op woensdag 21 maart vindt het congres ‘Vieren & Verder’ plaats.
Aanmelden via entoen.nu/canonkaravaan/gouda/aanmelden.
Locatie is de Sint-Janskerk te Gouda. Het congres vangt om 10.00 uur aan.

Op zaterdag 24 maart organiseert de Belgische Vereniging voor Nieuwste Geschiedenis de ‘Dag van de Nieuwste Geschiedenis 2012’.
Aanmelden via jasmien.vandaele@ugent.be.
Locatie is de Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix in Namen.

VOORAANKONDIGING
De klas, de wetenschap en de wereld
Het mondiale perspectief in onderwijs en onderzoek
Koninklijke Bibliotheek Den Haag
30 maart 2012

Vakhistorici en geschiedenisleraren ontmoeten elkaar zelden. Dat is zowel voor het onderwijs als voor de wetenschap nadelig. Het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap en de Vereniging van docenten in geschiedenis en staatsinrichting organiseren daarom het congres De klas, de wetenschap en de wereld. Dit congres beoogt de jongste inzichten en vraagstukken uit de ‘global history’ te koppelen aan de inzichten en vragen waarmee leraren in hun ‘global classroom’ geconfronteerd worden.

Nieuwe wetenschappelijke inzichten dringen vaak langzaam door in het onderwijs. Dat is nadelig voor het onderwijs want nieuwe wetenschappelijke inzichten komen ook tot stand in relatie tot maatschappelijke ontwikkelingen en kunnen het schoolvak geschiedenis juist actueel en betekenisvol houden. Als wetenschappelijke inzichten te langzaam in het onderwijs doordringen, dreigt het schoolvak geschiedenis aan betekenis in te boeten.

Ook voor de wetenschap is intensief contact belangrijk. Geschiedwetenschap die alleen bedreven wordt voor vakgenoten raakt geïsoleerd. Zin en betekenis van academische geschiedschrijving lijken steeds meer bepaald door wat bredere lagen van de samenleving ervan opsteken. Het onderwijs kan de wetenschapper confronteren met nieuwe onderzoeksvragen. Het is voor de academische gemeenschap van belang dat het vakgebied nut en noodzaak bewijst in de klas.

Voorlopig programma:

10.00 – 10.30 uur		Inloop en koffie
10.30 – 10.45 uur		Opening. Maria Grever (Erasmus Universiteit Rotterdam), dagvoorzitter
10.45 – 11.30 uur		Keynote. Joris van Eijnatten (Universiteit Utrecht)
11.30 – 12.45 uur		Workshops I •Oorlog op vijf continenten. Kees Ribbens (Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie), Marc Kropman (Universiteit van Amsterdam) en Catherine Schuurman (Cartesius Lyceum Amsterdam). •Herinneringsculturen en identiteit. Stephan Klein (Erasmus Universiteit Rotterdam), Judith Tadema (St. Bonifatiuscollege Utrecht) en Nicole van der Steen (CSG Calvijn Rotterdam)
12.45 – 13.45 uur		Lunch
13.45 – 15.00 uur		Workshops II •Nieuwe visies op imperialisme en het Aziatische perspectief. Remco Raben (Universiteit Utrecht) en Vincent Loth (Canisius College Nijmegen) •Wereldburgerschap, politieke vertegenwoordiging en het publieke leven. Jouke Turpijn (Universiteit van Amsterdam) en Arie Wilschut (Hogeschool van Amsterdam)
15.00 – 15.15 uur		Thee
15.15 – 16.30 uur		Plenaire rapportage uit de workshops, samenvatting en conclusies door de dagvoorzitter, debat
16.30 – 17.30 uur		Borrel

U kunt zich nu al aanmelden via info@knhg.nl.

From April 11 through April 14 the International Institute of Social History (IISH) will organize the 9th ‘European Social Science History Conference’ (ESSHC) at the University of Glasgow.

The aim of the ESSHC is bringing together scholars interested in explaining historical phenomena using the methods of the social sciences.
The conference is characterized by a lively exchange in many small groups, rather than by formal plenary sessions.
The conference welcomes papers and sessions on any historical topic and any historical period.
It is organized in 28 networks, which cover a certain topic. The conference language is English.

To register, please visit www.iisg.nl/esshc/user/register.php.

Op donderdag 26 april organiseert het Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw het symposium ‘Turks-Nederlandse contacten tijdens de zeventiende eeuw’.

Het verlenen van capitulaties (handelscontract) aan de Staten-Generaal door Ahmed I in 1612 vormde het begin van langdurige contacten tussen de Nederlandse Republiek en het Osmaanse Rijk. Hiermee was een belangrijk deel van de missie van Cornelis Haga, de eerste Nederlandse gezant aan het Osmaanse hof, geslaagd. Zijn lange verblijf in Istanbul, van 1612 tot 1638, vormt het eerste hoofdstuk van de officiële Nederlands-Osmaanse diplomatieke contacten. Gedurende de lange zeventiende eeuw bleef de Republiek als diplomatiek partner van belang voor het Osmaanse hof.
Met de diplomatieke betrekkingen kwamen ook culturele en commerciële uitwisselingen tot stand. In de ‘slipstream’ van de Nederlandse diplomaten kwamen handelaren, predikanten, wetenschappers en kunstenaars naar het Osmaanse Rijk, op zoek naar handelswaar, manuscripten, planten en antiquiteiten. Het hof in Istanbul had belangstelling voor Nederlandse cartografie en de mogelijkheid van een gemeenschappelijke politiek tegen de gedeelde vijand, het Spaans-Habsburgse Rijk, maar voor beide partijen was vooral de lucratieve handel in textiel een belangrijke drijfveer voor meer toenadering.
Dit symposium wil aandacht besteden aan de Turks-Nederlandse contacten tijdens de lange zeventiende eeuw. Hoe kwam diplomatiek, commercieel en cultureel contact tot stand? Wie speelden de rol van bemiddelaars en hoe belangrijk was het werk van de tolken, vertalers en dragomans? Welke functie hadden geschenken en kunst in het aangaan en bestendigen van diplomatieke banden?

Locatie is het Amsterdam Museum.