123-2 (2008)

Hieronder vindt u de artikelen en recensies die verschenen zijn in BMGN/LCHR 123-2 (2008).
Indien u lid bent van het KNHG, kunt u de artikelen downloaden en lezen via leden.knhg.nl. U dient hier uw lidnummer en wachtwoord op te geven. U kunt via www.knhg.nl/bmgn/zoek-in-bmgn-archief de webrecensies behorende bij BMGN/LCHR 123-2 downloaden en lezen.

Artikelen

• U. Bosma en K. Mandemakers, Indiëgangers: sociale herkomst en migratiemotieven (1830-1950). Een onderzoek op basis van de Historische Steekproef Nederlandse bevolking (HSN) – Dutch People who went to the Dutch East Indies: Social Origins and Motives to Migrate (1830-1950). A Study based on an Historical Sample taken in the Netherlands
  Lees verder ▼
  Up until now, very little has been known about the social background of the Dutch who went to the Dutch East Indies during the nineteenth and early twentieth century. On the basis of the Historical Sample of the Netherlands, we have been able to reconstruct the influence of the local context and social background on individual decisions to leave for these colonies. A marked feature of this colonial migration is its urban character. This is in sharp contrast to the migration of the Dutch to the United States, which had a strong rural basis. For ordinary soldiers, their urban background played a particularly important role in their decision to leave for the Dutch East Indies. Contrary to what we expected, the milieu of the unskilled urban proletariat was under-represented among the migrants to the Dutch East Indies. Apparently, engaging for colonial military service, even as an ordinary soldier, was considered to be a serious option for sons from the lower middle classes and artisans of the Dutch cities. Finally, the article demonstrates that the higher classes were over-represented among those who left for the Dutch East Indies.
• R. de Jong, Het antirevolutionaire volk achter de kiezers. De mythe van een leuze. De electorale aanhang van de ARP rond 1885 en in 1918 – The Anti-Revolutionary People behind the Voters. Fact or fiction? The Electoral Support of the ARP around 1885 and in 1918
  Lees verder ▼
  The rallying cry ‘The people behind the voters’ symbolised the political discrimination against the anti-revolutionaries. The restricted franchise, based on tax assessments, was supposed to favour the liberals. It is, however, doubtful whether this rallying cry represented any real form of discrimination or whether it should be regarded instead as part of the self-image of the antirevolutionaries. This is hard to determine. The number of seats gained during elections is not a very good benchmark because the absolute majority run-off system (constituency voting system with a second ballot) forced political parties to look for electoral cooperation. The size of the electoral support, on the other hand, can be estimated, when the election results of several carefully selected constituencies from the 1880s are compared with the election results of 1918. At this point, the votes were being cast under the regime of proportional representation and universal male suffrage. The anti-revolutionary electoral gains in 1918 turned out to be so small, that the rallying cry ‘The people behind the voters’ must be regarded as being out of touch with reality. Already, under the very restricted suffrage of the 1880s, the anti-revolutionaries had almost reached the peak of their electoral support.

Discussiedossier Een nieuwe wereld

• A. Schuurman, Het dilemma van een verleidelijk crossover boek – The Predicament of a Seductive Crossover Book
  Lees verder ▼
  Auke van der Woud’s new book is a must for everyone interested in the second half of the nineteenth century, particularly the consequences of spatial change. His book has all the virtues and vices of a crossover book, that is one which appeals to two different audiences. It is a book based on new research written for the general reader. Therefore, it is not clear enough with regard to various scientific questions. More explicit attention for the role of industrial capitalism and the process of democracy would have enriched the book even more.
• J.W Schot, De wondere wereld van de techniek – The Wonderful World of Technology
  Lees verder ▼
  Technology shapes history. The transport and communication infrastructures in particular contributed towards the development of the nation state during the second half of the nineteenth century. Van der Woud has written a rich history on this subject illustrating how the development of an infrastructure forced the newly established Dutch state to redefine the public and the private sector, and in so doing itself, which in turn led to the emergence of an imagined community of the Netherlands. His account is less convincing when it attempts to explain the origins of this infrastructural revolution. He refers to a new vision of civilization but forgets to place it more precisely in its social and political context. This is mainly due to his sources. His primary source, trade journals, allow him to give a fascinating account of the magical power experienced through the new technologies, but fall short of helping him to portray how far, and in which ways, different bodies in the Netherlands have steered the development.
• V.J. Meyer, ‘De schoone staat van Nederland’ – The Pristine State of the Netherlands
  Lees verder ▼
  The main benefit of Van der Woud’s book is its detailed description of the process of physical unification of the new Dutch nation state through the establishment of an infrastructure for traffic, transport and communication. This new infrastructure was accompanied by a radical change in the appearance of the Dutch landscape. Increasingly during the nineteenth century, the ‘authenticity’ and ‘unique character’ of the Dutch landscape came to be valued and respected. Those who supported this ideal of ‘authenticity’ would have been horrified at the establishment of a new infrastructure. It is highly probable that this critique was a response to the new aesthetic of the modern infrastructure. It therefore comes as a surprise to this author that Van der Woud did not focus on this controversy at all.
• W.E. Krul, De twee culturen – Two Different Cultures
  Lees verder ▼
  In his Een nieuwe wereld (2006), Auke van der Woud charts the rise of a new technological culture in the second half of the 19th century. He contrasts the optimism shown by the writers of this period with the pessimism which pervaded thinking on culture in the earlier part of the 20th century. In this commentary it is argued that technology is not a separate sphere of culture but that it is value-neutral, inducing optimism or pessimism according to the use made of it.
• A. van der Woud, Repliek – Response
  Lees verder ▼
  The main theme of my book is the rapid development of a modern infrastructure for communication and mobility during the second half of the nineteenth century in the Western world in general and in the Netherlands in particular. The end-result is not an example of the history of technology in the standard sense. Rather, the book explains that the new technology fundamentally changed the idea of reality, simply because totally new standards of communication and mobility revolutionized the age-old characteristics of space and time. Its focus on the social consequences of the new technology affords the book a place between a history of technology and a history of culture: the prior history of the technological society in which we live today, where social norms and values and standards have been dominant since the middle of the nineteenth century.

Recensie-artikel

• K. van Berkel, Rediscovering Clusius. How Dutch Commerce Contributed to the Emergence of Modern Science
  Lees verder ▼
  In zijn zeer stimulerende boek Matters of Exchange. Commerce, Medicine, and Science in the Dutch Golden Age betoogt Harold Cook dat de intellectuele activiteiten die wij natuurwetenschap noemen ontstonden uit de manieren van kennisverwerving die vooral kooplieden in het vroegmoderne Europa op hoge prijs stelden. De bewijzen voor zijn stelling ontleent hij aan de geschiedenis van de natuurwetenschappen in de Republiek. Zijn beperkte opvatting van wat wetenschap is en zijn geidealiseerde voorstelling van de mentaliteit van de handelselite in de Republiek verzwakken zijn argumentatie echter aanzienlijk. Er is een bredere kijk op de vroegmoderne natuurwetenschap en een realistischer weergave van het waardenpatroon van de kooplieden nodig om de stelling – die zeer aantrekkelijk blijft – te ondersteunen.

Recensies

• Jonge, W. de, Bazelmans, J., Jager, D. de (eds.), Forum Hadriani. Van Romeinse stad tot monument
  ISBN 9053452915
  E.M. Moormann
• Bosma, K., Mekking, A.J.J., Ottenheym, K.A. (eds.), Bouwen in Nederland 600-2000
  ISBN 9789040089275
  A.J. van der Valk
• Claes, J., Claes, A., Vincke, K., Beschermheiligen in de Lage Landen
  ISBN 9077942254
  M. Catania-Peters
• Stokvis, P.R.D. (ed.), Geschiedenis van het privéleven. Bronnen en benaderingen
  ISBN 9789085062943
  A.H. Huussen jr.
• Godding, Ph., La législation ducale en Brabant sous le règne de Philippe le Bon (1430-1467)
  ISBN 9782803102303
  A.J. Vanderjagt
• Moor, T. de, Zanden, J.L. van, Vrouwen en de geboorte van het kapitalisme in West-Europa
  ISBN 9085063434
  Th. Engelen
• Ciriacono, S., Building on Water. Venice, Holland and the Construction of the European Landscape in Early Modern Times
  ISBN 1845450655
  P.J.E.M. van Dam
• Knibbe, M., Lokkich Fryslân. Een studie naar de ontwikkeling van de productiviteit van de Friese landbouw 1505-1830
  ISBN 9036725364
  J. Frieswijk
• Roth, J.D., Stayer, J.M. (eds.), A Companion to Anabaptism and Spiritualism, 1521-1700
  ISBN 9789004154025
  M.E.H.N. Mout
• Thoen, I., Strategic Affection? Gift Exchange in Seventeenth-Century Holland
  ISBN 9053568115
  G.H. Janssen
• Armbrust, A., Corporaal, M., Dekken, M. van (eds.), ‘“Dat gy mij niet vergeet”’. Correspondentie van vrouwen in de zeventiende en achttiende eeuw
  ISBN 9052602271
  E. Stronks
• Ebben, M., Wagenaar, F.P. (eds.), De cirkel doorbroken. Met nieuwe ideeën terug naar de bronnen. Opstellen over de Republiek. Aangeboden aan Simon Groenveld bij zijn afscheid als hoogleraar Geschiedenis en Cultuur van de Republiek aan de Universiteit van Leiden, 19 mei 2006
  ISBN 9075301138
  C. Trompetter
• Pollmann, J., Spicer, A. (eds.), Public Opinion and Changing Identities in the Early Modern Netherlands. Essays in Honour of Alastair Duke
  ISBN 9789004155275
  J.W. Koopmans
• Verheggen, E.M.F, Beelden voor passie en hartstocht. Bid- en devotieprenten in de Noordelijke Nederlanden, 17de en 18de eeuw
  ISBN 9057303892
  A.H.M. van Schaik
• Ramakers, B.A.M., Op de Hollandse Parnas. De Vlaardingse rederijkerswedstrijd van 1616
  ISBN 9040081719
  M. Meijer Drees
• Langeveld-Kleijn, A., Stok, J.C., Veenendaal-Barth, J.W., Particuliere notulen van de vergaderingen der Staten van Holland 1620-1640 door N. Stellingwerff en S. Schot, VII, mei 1634 – augustus 1636
  ISBN 9052161488
  G. de Bruin
• Bruggeman, M., Nassau en de macht van Oranje. De strijd van de Friese Nassaus voor erkenning van hun rechten, 1702-1747
  ISBN 9789065509451
  C.A. Tamse
• Driessen-van het Reve, J.J., De Kunstkamera van Peter de Grote. De Hollandse inbreng, gereconstrueerd uit brieven van Albert Seba en Johann Daniel Schumacher uit de jaren 1711-1752
  ISBN 9065509275
  R.H. Vermij
• Westra, P., Armstrong, J.C., Slavetrade with Madagascar. The journals of the Cape slaver Leijdsman, 1715. Slawehandel met Madagaskar. Die joernale van die Kaapse slaweskip Leijdsman, 1715
  ISBN 9780620373678
  G.J. Schutte
• Worden, N., Groenewald, G., Trials of Slavery. Selected Documents concerning Slaves from the Criminal Records of the Council of Justice at the Cape of Good Hope, 1705-1794
  ISBN 0958452237
  G.J. Schutte
• Kwee Hui Kian, The Political Economy of Java’s Northeast Coast c. 1740-1800. Elite Synergy
  ISBN 9004150900
  J.Th. Lindblad
• Niel, R. van, Java’s Northeast Coast c. 1740-1840. A Study in Colonial Encroachment and Dominance
  ISBN 9057891115
  J.Th. Lindblad
• Bloemgarten, S., Hartog de Hartog Lémon, 1755-1823. Joodse revolutionair in Franse tijd
  ISBN 9789052602448
  A.H. Huussen jr.
• Schrikker, A., Dutch and British Colonial Intervention in Sri Lanka 1780-1815. Expansion and Reform
  ISBN 9789004156029
  H.K. s’Jacob
• Laar, P. van de, Lucassen, L., Mandemakers, K. (eds.), Naar Rotterdam. Immigratie en levensloop in Rotterdam vanaf het einde van de negentiende eeuw
  ISBN 9052602093
  J.C. Vrielink
• Aerts, R., Rooy, P. de (eds.), Geschiedenis van Amsterdam, III, Hoofdstad in aanbouw 1813-1900
  ISBN 9058751392
  P. van de Laar
• Wolthekker, D., Een keten van macht. Amsterdam en zijn burgemeesters vanaf 1850
  ISBN 905018801X
  P. van de Laar
• Wallet, B., Nieuwe Nederlanders. De integratie van Joden in Nederland (1814-1851)
  ISBN 9789035131309
  A.H. Huussen jr.
• Ham, W. van der, Verover mij dat land. Lely en de Zuiderzeewerken
  ISBN 9789085064374
  J.T.W.H. van Woensel
• Berkel, K. van, Vóór Heimans en Thijsse. Frederik van Eeden sr. en de natuurbeleving in negentiende-eeuws Nederland
  ISBN 9069844990
  M. Coesèl
• Bornebroek, A., Een heer in een volkspartij. Theodoor Heemskerk (1852-1932), minister-president en minister van justitie
  ISBN 9052601976
  J.J. Huizinga
• Pollmann, T., Van waterstaat tot wederopbouw. Het leven van dr. ir. J.A. Ringers (1885-1965)
  ISBN 9085062551
  W. van der Ham
• Verhoeven, D., Gelderland 1900-2000
  ISBN 9040082685
  P.M.M. Klep
• Meurs, M.H. van, Een beeld van een provincie. Groningen in de twintigste eeuw
  ISBN 9023242742
  Ph.M. Bosscher
• Lefèvre, P., Lefèvre, J.-N., Les militaires belges et le Rwanda 1916-2006
  ISBN 2873864893
  C.P.M. Klep
• Reijden, J. van der, Van Leids laken tot Gooise matras
  ISBN 9059113837
  H.B.M. Wijfjes
• Keppy, P., Sporen van vernieling. Oorlogsschade, roof en rechtsherstel in Indonesië 1940-1957
  ISBN 9085062543
  F. Steijlen
• Diederichs, M., Wie geschoren wordt moet stil zitten. De omgang van Nederlandse meisjes met Duitse militairen
  ISBN 9085063493
  B. Henkes
• Vercauteren, G., In naam van de sociale vooruitgang. De rol van de overheid in het sociaal overleg in België (1944-1981)
  ISBN 9789033464539
  A.C.M. Kappelhof
• Bouman, B., Ieder voor zich en de Republiek voor ons allen. De logistiek achter de Indonesische revolutie 1945-1950
  ISBN 9085063566
  J.F. Meijer
• Smeets, H., Steijlen, F., In Nederland gebleven. De geschiedenis van Molukkers 1951-2006
  ISBN 9035130987
  R. Habiboe
• Giebels, L.J., De Greet Hofmans-affaire. Hoe de Nederlandse monarchie bijna ten onder ging
  ISBN 9789035131675
  J. Bosmans
• Maar, R. van der, Welterusten mijnheer de president. Nederland en de Vietnamoorlog 1965-1973
  ISBN 9085063515
  L. van Damme

Webrecensies

• Raadpleeg de lijst van webrecensies voor de webrecensies behorende bij BMGN/LCHR 123-2.